VoIP staat voor Voice over Internet Protocol: spraak wordt omgezet in datapakketten en via de internetverbinding verstuurd. De telefooncentrale, in vakjargon de PBX oftewel Private Branch Exchange, is het onderdeel dat bepaalt wat er met een gesprek gebeurt.
Concreet regelt de centrale wie een binnenkomende oproep krijgt, in welke volgorde toestellen overgaan, wat er gebeurt als niemand opneemt, en met welk nummer uitgaand verkeer wordt getoond. Zonder centrale is er alleen een verbinding; met een centrale is er een bereikbaarheidsstructuur.
Er zijn twee manieren om die software te draaien. Bij een centrale op locatie, on-premise, staat de apparatuur in het eigen pand. Bij een hosted centrale draait dezelfde software in een datacenter en verloopt het beheer via een webbrowser.
| Aspect | Hosted centrale | Centrale op locatie |
|---|---|---|
| Apparatuur in het pand | Niet nodig | Server of centrale vereist |
| Investering vooraf | Laag | Eenmalig fors |
| Updates en back-ups | Door de aanbieder | Eigen verantwoordelijkheid |
| Uitbreiden | Instelling wijzigen | Vaak extra hardware |
| Thuiswerken en meerdere locaties | Standaard ondersteund | Aanvullende inrichting nodig |
| Afhankelijkheid | Internetverbinding en aanbieder | Eigen stroom, eigen beheer |
| Geschikt voor | De meeste organisaties | Specifieke eisen rond eigen beheer |
Een hosted centrale draait op een softwareplatform. De drie die in de Nederlandse zakelijke markt het meest voorkomen verschillen vooral in licentiemodel en in de mate waarin er eigen apps bij zitten.
| Platform | Licentie | Eigen apps | Kenmerkend |
|---|---|---|---|
| FreePBX | Open source, geen licentiekosten | Werkt met standaard SIP-software | Stabiel en bewezen, gunstig bij een strak budget |
| 3CX | Jaarlijkse licentie | Apps voor Windows, Android en iPhone | Multi-channel: naast bellen ook chat, WhatsApp en videovergaderen. Aantal gebruikers o.b.v. fair use policy. |
| PantaPBX | Jaarlijkse licentie | Apps voor Windows, Android en iPhone | Eveneens multi-channel. Onbeperkt aantal gebruikers, eenvoudig beheer |
De platformen staan beschreven op de pagina telefooncentrale abonnement, met per platform een eigen overzicht van functionaliteit en pakketten.
Sommige aanbieders rekenen per gebruiker, andere per gelijktijdig gesprek. Dat tweede is gunstig zodra niet iedereen tegelijk belt, want het aantal accounts heeft dan geen invloed op de maandprijs. In een team van dertig medewerkers met zes gelijktijdige gesprekken op de piek scheelt dat aanzienlijk.
Elk gelijktijdig gesprek vraagt ongeveer honderd kilobit per seconde bij de gangbare G.711-codec. De benodigde snelheid is dus bescheiden; de stabiliteit van de verbinding weegt zwaarder. Bij intensief internetgebruik op dezelfde lijn is een aparte verbinding voor spraakverkeer verstandig.
Een professionele aanbieder richt de infrastructuur redundant in en biedt een uitwijkmogelijkheid. Zonder uitwijk staat de bereikbaarheid stil zodra het internet of de stroom wegvalt.
Belangrijk is of instellingen zelf en op afstand zijn aan te passen, en of support in het abonnement zit. Wordt elke wijziging in een belplan apart gefactureerd, dan valt de jaarrekening hoger uit dan de maandprijs doet vermoeden.
Een korte opzegtermijn voorkomt dat een organisatie jarenlang vastzit aan een opzet die niet meer past. Een scherpe prijs met een lange looptijd is zelden de voordeligste keuze.
Nummerbehoud is wettelijk geregeld: bestaande nummers gaan mee naar de nieuwe aanbieder. Extra of aanvullende nummers zijn aan te vragen via een VoIP-nummer aanvragen.
VoIP is de techniek om via internet te bellen. De telefooncentrale is de software die bepaalt wat er met een gesprek gebeurt: welk toestel overgaat, wat het keuzemenu doet en waar een gesprek naartoe gaat als niemand opneemt.
Niet per se. Met apps op de mobiele telefoon en de pc is bellen zonder toestel mogelijk. Op werkplekken waar veel gebeld wordt, blijft een vast toestel of een goede headset prettiger.
Mits dat is ingericht wel. Gesprekken worden dan automatisch doorgeschakeld naar mobiele nummers of een tweede locatie. Deze uitwijk zit niet standaard bij elke aanbieder in het pakket.
Een bruikbare vuistregel is de drukste tien minuten van een gemiddelde werkdag als uitgangspunt nemen, en daar een marge bovenop. Voor de meeste kleine organisaties komt dat uit op vier tot acht gelijktijdige gesprekken.
Ja. Nummerbehoud is wettelijk geregeld en wordt door de nieuwe aanbieder aangevraagd. Het nummer verhuist mee zonder dat het gewijzigd hoeft te worden.
Toestellen van gangbare merken werken met de meeste platformen, mits ze het SIP-protocol ondersteunen. Hergebruik scheelt een investering. Zie ook IP-telefoons en headsets.
Een VoIP telefooncentrale is niet in de eerste plaats een technische keuze, maar een keuze over bereikbaarheid. De vraag is niet welk platform het meeste kan, maar welke opzet past bij de manier waarop de organisatie werkt en bij de ruimte die nodig is om te groeien. Een bredere afweging tussen de vormen van zakelijke telefonie staat in het artikel zakelijke telefonie. PBXcomplete denkt mee over een passende inrichting en levert de centrale in een Nederlands datacenter.